Wilcze Stawy

Wolfsteich · Leobschütz Stadtforst

Dawne miejsce wycieczkowe w lesie miejskim Głubczyc — stawy z grotą wilczycy, restauracją leśną i łódkami. Zaledwie 1,5 km od Tarnkowej.

Figura wilczycy przy Wilczych Stawach
Figura wilczycy — Wilcze Stawy, las miejski Głubczyc. Źródło: Praca zbiorowa (2008), „Głubczyce przedwczoraj i jutro?", s. 44

Informacje

Nazwa niemieckaWolfsteich (Wilczy Staw)
LokalizacjaLas miejski Głubczyc (Leobschütz Stadtforst), ok. 1,5 km od Tarnkowej
Dojazd historycznyOmnibus z Głubczyc, przystanek kolejowy Żabczyce (linia Głubczyce–Racławice Śl.)
ElementyStawy, grota wilczycy ze źródełkiem, restauracja leśna (Colonade), łódki
Status dziśTeren wydzierżawiony — dostępny głównie dla wędkarzy

Wspomnienia z Tarnkowej

„Nad wilcze stawy, a właściwie «do wilka», chodziliśmy bardzo często z całą rodziną w niedzielne popołudnia. Tak przejść się i napić wody ze źródełka w grocie wilczycy — wtedy dla nas dzieci było to największą atrakcją. Wzdłuż lasu z Tarnkowej to tylko ok. 1,5 km, więc spacerkiem w pół godziny jest się na miejscu. Po drodze mogliśmy się wspinać na ambony myśliwskie." — tarnkowa.blogspot.com, 2011
Mapka Wilczych Stawów — las miejski Głubczyc
Mapka okolicy Wilczych Stawów w lesie miejskim Głubczyc. Źródło: tarnkowa.blogspot.com

Historia

Wilcze Stawy (Wolfsteich) to zespół stawów położonych w lesie miejskim Głubczyc (Leobschütz Stadtforst), zaledwie półtora kilometra od Tarnkowej. Już od drugiej połowy XIX w. stanowiły one ulubione miejsce wycieczkowe mieszkańców Głubczyc i okolicznych wsi — porównywalne z winiarnią Münzera, innym popularnym celem niedzielnych spacerów.

Nad stawami stała restauracja leśna zwana „Colonade" (widoczna na licznych pocztówkach z przełomu wieków), oferująca posiłki i napoje dla wycieczkowiczów. Oprócz restauracji dostępne były łódki do pływania po stawach, a centralnym punktem atrakcji byla grota wilczycy — sztuczna grota z kamienia z figurą wilka i wypływającym źródełkiem wody.

Na Wilcze Stawy prowadziły regularne połączenia omnibusowe (autobusowe) z Głubczyc, a także linia kolejowa z przystankiem w Żabczycach (Sabschütz) na trasie Głubczyce–Racławice Śląskie. Dowodzi to, jak ważne było to miejsce w przedwojennej infrastrukturze turystycznej regionu.

Grota wilczycy

Grota wilczycy — pocztówka przedwojenna
„Die Wolfsgrotte am Wolfsteich" — grota z figurą wilka. Źródło: vogel-soya.de
Grota wilczycy — zbliżenie figury wilka
Zbliżenie figury wilka w grocie. Źródło: ŚBC, kol. Piotra Zimnego

Grota wilczycy (Wolfsgrotte) była centralnym punktem tego miejsca wypoczynkowego. W sztucznej grocie ułożonej z kamienia naturalnego umieszczono rzeźbę wilka — nawiązanie do nazwy stawów. Z groty wypływało źródełko, z którego wycieczkowicze pili wodę. Dla dzieci z okolicznych wsi, w tym z Tarnkowej, wizyta „u wilka" była największą atrakcją niedzielnego spaceru.

Restauracja „Colonade"

Restauracja Colonade — 1904
Restauracja Colonade — 1904
Restauracja — ok. 1910
Restauracja — ok. 1910. Źródło: ŚBC, kol. Piotra Zimnego

Przy stawach stała restauracja leśna „Colonade" — drewniany budynek z balkonem i ogrodem, widoczny na wielu zachowanych pocztówkach z lat 1900–1940. Pełniła funkcję gospody dla wycieczkowiczów przybywających z Głubczyc i okolic. Na zewnątrz ustawiano stoliki i krzesła — typowy Gartenlokal (ogródek restauracyjny), popularny w niemieckiej tradycji rekreacyjnej.

Restauracja — ok. 1912, w tle las
Restauracja — ok. 1912. Źródło: ŚBC, kol. Piotra Zimnego
Restauracja — przed 1918
Restauracja — przed 1918 r. Źródło: ŚBC, kol. Piotra Zimnego
Restauracja przy Wolfsteich — pocztówka kolorowa
„Leobschütz — Stadtforst, Wolfsteich, Restaurant" — pocztówka kolorowa. Źródło: fototekaslaska.pl

Stawy i łodzie

Na terenie kompleksu znajdowało się kilka stawów różnej wielkości. Na głównym, największym stawie (Wolfsteich) dostępne były łódki wiosłowe — co widać na wielu zachowanych zdjęciach. Stawy otaczał gęsty las bukowy i świerkowy, a nad brzegami rosły stare drzewa, tworzące malowniczą scenerię.

Partie am Wolfsteich — łodzie na stawie
„Partie am Wolfsteich" — łódki na stawie. Źródło: polska-org.pl
Górny staw — 1904
Górny staw — 1904

Galeria pocztówek

Wilcze Stawy były jednym z najczęściej przedstawianych motywów na pocztówkach z Głubczyc (Leobschütz). Poniżej kolekcja zachowanych widoków z lat 1900–1944.

Zdjęcia z kolekcji vogel-soya.de

Dodatkowe widoki Wilczych Stawów zachowane w kolekcji dawnych zdjęć Głubczyc (Leobschütz) na stronie vogel-soya.de.

Wolfsteich — widok 1
Wolfsteich
Wolfsteich — widok 2
Wolfsteich (II)
Wolfsteich — widok 3
Wolfsteich (III)
Wolfsteich — widok 4
Wolfsteich (IV)
Wolfsteich — widok 5
Wolfsteich (V)
Wolfsgrotte
Die Wolfsgrotte

Oś czasu

II poł. XIX w.
Powstanie kompleksu wypoczynkowego Wolfsteich w lesie miejskim Głubczyc (Leobschütz Stadtforst). Budowa groty wilczycy i restauracji leśnej.
ok. 1900–1904
Najstarsze znane pocztówki przedstawiające stawy, restaurację „Colonade" i grotę. Uruchomienie połączeń omnibusowych z Głubczyc.
ok. 1910–1918
Okres świetności — liczne pocztówki, łódki na stawach, leśna gastronomia. Przystanek kolejowy Żabczyce (Sabschütz) na linii Głubczyce–Racławice Śl.
1940–1944
Ostatnie przedwojenne pocztówki. Wilcze Stawy wciąż popularne jako cel wycieczek z Głubczyc i okolicznych wsi.
1945
Koniec II wojny światowej. Zmiana nazwy z Wolfsteich na Wilcze Stawy. Wysiedlenie ludności niemieckiej — zanik tradycji wycieczkowej.
Po 1989
Teren wydzierżawiony przez Nadleśnictwo Prudnik. Dostęp ograniczony głównie do wędkarzy.

Dziś

Dziś Wilcze Stawy zostały wydzierżawione przez prudnickie nadleśnictwo i mogą z nich korzystać wyłącznie rybacy. Restauracja leśna nie istnieje, a grota wilczycy popadła w ruinę. Teren jest jednak nadal piękny — otoczony dojrzałym lasem, z bogatą fauną i florą. Dla starszych mieszkańców Tarnkowej i Głubczyc Wilcze Stawy pozostają jednym z najsilniejszych wspomnień dzieciństwa.

Źródła:
Blog „Tarnkowa – Trenkau": Wilcze stawy (lipiec 2011)
Praca zbiorowa (2008), „Głubczyce przedwczoraj i jutro?", s. 44
Śląska Biblioteka Cyfrowa — kolekcja pocztówek Piotra Zimnego
Kolekcja zdjęć historycznych: vogel-soya.de/bilder/Leobschuetz
fototekaslaska.pl · polska-org.pl
Powrót do strony głównej